Duży wkład w budowę polsko-niemieckiego dialogu wniósł Ojciec Święty Jan Paweł II, który dla środowisk polonijnych i polonofilskich zawsze był wielkim autorytetem. Fakt ten docenili autorzy opracowania „Jan Paweł II we wspomnieniach polsko-niemieckich” (Dortmund – Katowice 2006), wydanego przy udziale osób i instytucji działających po obydwu stronach Odry, co sprawiło, że jest to niezastąpiony dokument oraz świadectwo wiary i przywiązania Polonii niemieckiej do Papieża.

Pomysłodawcy tomu – dr hab. Maria Kalczyńska, wykładowca Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pracownik Państwowego Instytutu Naukowego-Instytutu Śląskiego w Opolu oraz Leonard Paszek, znany w środowisku polonijnym działacz w kwietniu 2005 r. zwrócili się z apelem do Polaków mieszkających w Niemczech, aby zachęcić to środowisko do spisania wspomnień związanych z Ojcem Świętym. Początkowo najciekawsze z zebranych wypowiedzi miały być publikowane na łamach polskojęzycznego dwutygodnika „Samo Życie” z Dortmundu oraz Portalu Polonii Norymberskiej (www.glos-online.de), jednak liczba nadesłanych tekstów oraz ich głęboki i refleksyjny charakter przerosły oczekiwania. Postanowiono zatem zebrać wszystkie wspomnienia i wydać je w osobnym tomie. W ten sposób powstała niezwykła książka, co stało się możliwe dzięki wsparciu PIN-Instytutu Śląskiego, Rektoratu Polskiej Misji Katolickiej w Niemczech oraz redakcji „Samego Życia”.

W sumie zebrano w tym tomie ponad 170 wypowiedzi przedstawicieli polonijnej elity intelektualnej: badaczy, dziennikarzy, wydawców, księgarzy, autorów tekstów literackich, animatorów kultury oraz księży. Ich refleksje nawiązują do różnych etapów życia Ojca Świętego. Autor notki recenzyjnej – ks. prof. dr hab. Edward Walewander z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego stwierdził, że: „Głębokie i wzruszające to zapisy. Autentyczne, a przy tym bardzo różnorodne. Są jak wiązanki kwiatów składanych Papieżowi”.

Publikacja składa się z kilku części. – W pierwszej można znaleźć wypowiedzi polskich i niemieckich dostojników kościelnych: kardynała Stanisława Dziwisza, arcybiskupa Alfonsa Nossola, kardynała Joachima Meisnera oraz biskupów: Herberta Luthe i Matthiasa Königa. Obok nich zamieszczono wspomnienia ks. prałata Stanisława Budynia – Rektora Polskiej Misji Katolickiej w Niemczech, który objął honorowy patronat nad tą publikacją. .

Druga część zbioru zawiera eseje: ks. Ryszarda Iwana, Janusza Poniewierskiego i Lechosława Gawlikowskiego, napisane specjalnie z myślą o tym tomie. Trzeci – zasadniczy zrąb publikacji tworzą natomiast z refleksje i przemyślenia powstałe bezpośrednio po śmierci Papieża, których autorami są osoby wywodzące się ze środowisk polsko-niemieckich. Wypowiedzi uzupełniają fotografie, reprodukcje obrazów znanego malarza Stanisława Świątkowskiego, cytaty z przemówień Jana Pawła II oraz cenna bibliografia papieskich poloników, co sprawia, że to wydawnictwo może służyć jako pomoc dydaktyczna nauczycielom i bibliotekarzom.

Należy podkreślić, że zawarte w publikacji teksty i materiały zostały przekazane przez autorów nieodpłatnie, ponieważ książka ta jest hołdem środowisk polsko-niemieckich złożonym Janowi Pawłowi II, a zysk z jej sprzedaży zostanie przekazany na rozwój Polonijnego Ośrodka Spotkań „Concordia” w Herdorf-Dermbach (Niemcy).

Walory tego zbioru zostały już docenione przez niemiecką Polonię, polskie duchowieństwo i badaczy. Docenili go także studenci IBiIN UŚ w Katowicach, którzy w listopadzie 2006 r. podjęli się jego promocji, organizując dyskusję panelową z udziałem ks. prof. dr hab. Zdzisława Małeckiego – wykładowcy Uniwersytetu Śląskiego związanego z Polską Misją Katolicką w Niemczech.

Duże zainteresowanie książką w środowisku polonijnym oraz jej liczne prezentacje po obydwu stronach Odry wskazują, że istniała potrzeba wydania tego obszernego tomu. Ks. kard. S. Dziwisz wyraził nadzieję, że „(...) lektura tych świadectw, pobudzi nie tylko do miłych wspomnień, ale do żywej realizacji tego wszystkiego, czego Jan Paweł II nauczał i czego sam był wiernym apostołem i świadkiem”.

Anna Marcol – doktorantka Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; nauczyciel bibliotekarz w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. J. Lompy w Katowicach.