|
Impulsem
powołania biblioteki była troska
o los wielu dokumentów oraz wydawnictw zwartych i ciągłych, które znajdowały się na terenie Niemiec. Ważna
była np. ochrona wydawnictw dipisowskich
z lat 1945-1950, -emigracyjnych, -solidarnościowych oraz polonijnych i niemcoznawczych, które często
ulegały zniszczeniu bądź nie były należycie przechowywane, jak również słabo
wykorzystywane w obiegu społecznym. Dzisiaj stanowią one trzon cennych zbiorów
Gabinetu, służąc badaczom
polsko-niemieckich kontaktów kulturalnych, studentom i innym zainteresowanym tą
tematyką.
Poza tym kompletuje się książkę najnowszej emigracji, szczególnie
publicystykę i literaturę piękną. W kolekcji są wszystkie dzieła m.in.: Ewy Marii
Slaskiej – założycielki Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Literackiego WIR z Berlina;
Janusza Rudnickiego – znanego literata urodzonego na Opolszczyźnie, a mieszkającego
obecnie w Hamburgu; Henryka Sporonia – rodowitego Ślązaka, zajmującego się
dokumentowaniem najnowszych dziejów polsko-niemieckich, Leszka Szarugi – syna Witolda
Wirpszy, współpracownika paryskiej „Kultury”, autora licznych opracowań literackich
i poetyckich wydawanych głównie na emigracji i w drugim obiegu, oraz Krzysztofa
Niewrzędy, Kazimierza Iwosse, Krzysztofa Marii Załuskiego, Krzysztofa Mika, Józefa
Plessa, Jacka Grunwalda, Arno Giese i innych.
Gromadzi się także prace wydawane
przez Deutsches Polen-Institut, wydawnictwa niemieckie oraz krajowe i zagraniczne na
tematy emigracyjne.
Szczególną grupą zbiorów są
publikacje związane z tematyką narodowościową, bibliologiczną, literaturoznawczą
oraz kulturoznawczą.
W zbiorach bibliotecznych Gabinetu obecna jest także prasa polonijna i emigracyjna. W
sumie jest ok. 100
tytułów od 1945-, uzupełnianych na
bieżąco. W zbiorach są m.in.
roczniki: „Ostatnich Wiadomości” (Mannheim), „Archipelagu” (Berlin),
„Poglądu” (Berlin), „Kuriera” (Hamburg), „Exodusu” (Monachium), „Samego
Życia” (Dortmund), „Naszego Słowa” [Hanower], „Kuriera Polonica” [Berlin],
„Zarysu [ Messel] oraz inne periodyki wydawane przez Polaków także poza terytorium
Niemiec.
Gromadzi się także multimedia i dokumenty życia
społecznego (korespondencje, plakaty, fotografie, druki ulotne, autografy, wycinki
prasowe itp.) związane z działalnością osób, organizacji
polonijnych, emigracyjnych i innych.
Podstawą zbiorów jest
kilkanaście tysięcy książek i czasopism pochodzących z kolekcji prywatnych – inicjatorów powołania
Gabinetu oraz badacza mniejszości narodowych w Europie i niemcoznawcy Józefa
Byczkowskiego, duchowieństwa, przedstawicieli
Polonii niemieckiej, polonofilów i innych osób i instytucji. Sąsiedztwo
specjalistycznej biblioteki PIN - Instytutu Śląskiego w Opolu dobrze służy idei tego
przedsięwzięcia.
Książki i prasę pozyskuje się przez
zakupy antykwaryczne i aukcyjne oraz wymianę i dary.
Dużym
wyróżnieniem dla Gabinetu był dar 50 tomów „Polnische Bibliothek”, przekazany do
zbiorów w maju 2006 r. przez
Fundację Boscha, serii opracowanej przez znakomitego tłumacza i popularyzatora polskiej
kultury w Niemczech Karla Dedeciusa, a wydanej przez Deutsches Polen-Institut z Darmstad,
nakładem Bosch Stiftung ze Stuttgartu. Kolekcja ta nie ma sobie równych w obiegu polsko-niemieckim. Składają się na nią tłumaczenia autorów polskich,
poczynając od dzieł Jana Kochanowskiego po pisarzy współczesnych. Piękny dar
niemieckiej Fundacji Boscha dla Opola jest prawdziwą ozdobą kolekcji poloników
Gabinetu, udostępniany bezpłatnie wszystkim zainteresowanym.
Kolekcja
biblioteczna podzielona została na kilka działów:
1. kolekcja
książek – wydawnictw zwartych
a. druki
dot. tematyki ogólnoeuropejskiej [kultura, nauka, sztuka]
b. druki
dot. tematyki polsko-niemieckiej: [polityka, kultura,
nauka, sztuka]
c. polonica
zagraniczne – wydawnictwa polskie powstałe za granicą, czy też na temat Polski. Tutaj
wyodrębniamy polonica
niemieckie i polonica inne (angielskie, francuskie, włoskie itd.)
Ważne
i cenne są zbiory dipisowskie - druki
powielaczowe przeznaczone dla obozów jenieckich z lat 1945-1947,
literatura
solidarnościowa i emigracyjna.
d.
dawna książka XVIII-XIX w.- zbiory
specjalne
e.
zbiory związane z
Janem Pawłem II – [opracowania emigracji i Polonii].
2. kolekcja czasopism –
wydawnictw ciągłych
a. czasopisma polskie wydawane w Niemczech
b. czasopisma niemieckie
c.
czasopisma polonijne [wydawane we Francji, Austrii, Litwie, USA i innych krajach]
d.
czasopisma polskie wydawane w kraju
Podział
treściowy niemieckich poloniców prasowych:
1.
Biuletyny
organizacji i stowarzyszeń polonijnych
2.
Pisma
specjalistyczne: literackie, historyczne i religijne
3.
Pisma
społeczno-kulturalne
4. Pisma
informacyjno-reklamowo-rozrywkowe.
3. Kolekcja zbiorów audiowizualnych i
pokrewnych
a. filmy
video
b. płyty CD:
m.in. periodyk „Pro Polonia” [wyd. Szwajcaria]
c. fotografie
d. książka mówiona
W dziale Biblioteka będziemy omawiać publikacje znajdujące
się w
zbiorach Gabinetu Książki i Prasy.
Dar Fundacji R. Boscha „Polnische Bibliothek”

[
zapraszamy wszystkich do nadsyłania informacji
i do uzupełniania zawartości działu] |