Szaruga Leszek/ właściwe Aleksander Wirpsza, pseud. Jan Krajnik

  Urodzony 28.02.1946 r. w Krakowie (Małopolska), pisarz, eseista, krytyk, historyk literatury, tłumacz. Studia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego (1964-1968). W 1968 r. inwigilowany w związku z „wydarzeniami marcowymi”, relegowany z uczelni. Praca w antykwariacie Goebethnera i Wolfa w Warszawie ( 1968), - na stanowisku ślusarza w Miejskim Przedsiębiorstwie Remontu Dzwigów Osobowych ( 1969), - w Dziale Bibliografii i Dokumentacji Muzeum Historycznego m. st. Warszawy (1969-1975). Kontynuacja nauki na studiach zaocznych, absolwent filologii polskiej na UW ( 1971-1976). Praca w redakcji miesięcznika „Hotelarz”(1975-1981), współpraca z „Kulturą” (Paryż) (od 1976, od 1996 - red. działu poetyckiego). Współredaktor kwartalnika literackiego „Puls” (1977-1981). Stała współpraca z RP RWE ( (Monachium) (1979-1989). Praca w Agencji Solidarność przy Regionie Mazowsze NSZZ „Solidarność” i współredagowanie biuletynu „Informacja Solidarności Regionu Mazowsze”(1981-1982). Współredakcja kwartalnika literackiego „Wezwanie” i współpraca z pismami drugiego obiegu: „Arką”, „Bez Dekretu”, „Obecnością” oraz wykłady o polskiej literaturze współczesnej w ramach „uniwersytetu latającego”(1982-1987). Doktorat na podstawie pracy Poezja polska w latach 1939-1981. Zarys głównych problemów (1987). W 1983 r.- w Niemczech Zachodnich, mieszkał w Berlinie. Praca w redakcji dwutygodnika „Pogląd’ (1988-1989), stala wspólpraca z red. polską radia DF, DW i sekcją polską BBC w Londynie (1988-1996). Współpraca z programem II Polskiego Radia w Warszawie (1989). Od 1992 r.- pracownik naukowy – adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Szczecińskiego. Laureat nagród literackich: im. A. Bursy (Kraków 1981), - Pióra (za całokształt pracy krytycznoliterackiej, (Gdańsk 1981), - Fundacji Kościelskich (Genewa 1986), - Fundacji Polcul [Niezależna Fundacja Popierania Kultury Polskiej] ( Rose Bay, NSW Australia 1988), -„Kultury”(Paryż 1999). Stypendia: Fundacji Döblina Akademii Sztuki (Berlin 1994), - Senatu miasta Berlina (1993, 1995), - Schloss Wiepersdorf (1996), - Ministerstwa Kultury i Sztuki (Warszawa 1999). Członek Związku Literatów Polskiech (1977), - polskiego oddziału PEN-Clubu (1987), - Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1991, od 1999 wiceprezezes). Kurator polskiego stoiska podczas Międzynarodowych Targów Książki ( Internationale Buchmesse) w Lipsku (2000). Współpraca z pismami: „Archipelag” , „b-1”, „2B” , „Echo”, „Kontakt” , „Kultura” ( Paryż), „Nowy Dziennik”, „Puls” , „Pogląd”, „Słowo, „WIR”.

  Twórczość: debiut poetycki na łamach tygodnika „Życie Literackie” 1967; Mityng poetycki. Antologia poezji” pokolenia 68”, Wrocław 1978; Własnymi słowami ( szkice literackie) Biblioteka „Głosu” 1979; Wiersze, Poznań 1980; Nie ma poezji (wiersze), Kraków 1981; Pudło (opowiadania), Szczecin 1981; Czas morowy ( wiersze), Warszawa 1982; współred. I. Smołka, J. Mrakiewicz Poezja stanu wojennego. Antologia Londyn 1982; Przez zaciśnięte zęby (wiersze), Warszawa 1983; Szkoła polska ( Warszawa 1984); ...i inne wiersze, Poznań 1984; współred. A, Jagodziński, A. Pawlak Slovo a zed (Antologia współczesnej poezji polskiej), Praga 1987; Walka o godność. Poezja polska w latach 1939-1988. Zarys głównych problemów, Berlin Zachodni 1988, Wrocław 1994; W Polsce czyli Nigdzie (szkice literackie) Berlin Zachodni 1988;

  Nie mówcie Europa=Sagt nicht Europa (wiersze). Tłum. K. Dedecius, Berlin Zachodni: „Pogląd” 1988; Po wszystkim (wiersze), Kraków 1991, W antologii: Lyrisches Quintett. Fünf Themen der polnischen Dichtung, Tłum. K. Dedecius, Frankfurt/Main, 1992; Klucz do przepaści (wiersze), Kraków 1994; Wobec cenzury, kostium kościelny w prozie polskiej. Wobec totalitaryzmu, Szczecin 1994; Rose Ausländer „25 wierszy”, Szczecin 1995; Zapis. Zarys monograficzny. Bibliografia zawartości, Szczecin 1996; Skupienie, Kraków 1997; Eiszeit. Steinzeit (wiersze), Hamburg 1997; Dochodzenie do siebie (szkice literackie), Sejny 1997; Powrót poetów. Szkice o poezji po roku 1989, Kraków 1997; Milczenie i krzyk. Pięć esejów z powodu Młodej Polski, Lublin 1997; Skupienie (wiersze), Kraków 1997; Co czytamy? Prasa literacka 1945-1995, Lublin1999; Historia – państwo - literatura, Szczecin 1999; Każdy jest kimś, Kraków 2000.

  Informacje: Nagrody Fundacji Kościelskich, „Pogląd” 1986, nr 11; H. Rohde, Lyrik , die grösste Gefahr. Leszek Szaruga las in Berlin, Der Literat 1986, Nr 4, S. 90; D. Pawelec, Remanent zamiast syntezy, „Res Publica” 1989, nr 2; L.M. Bartelski, Określona epoka. Nowa fala 1968-1993. Wiersze i komentarz. Wybrał, ułożył i skomentował T. Nyczek, Kraków 1994; Polscy pisarze współcześni 1939-1991, Warszawa 1995; S. Burkot, Literatura polska w latach 1986-1995, Kraków 1996; I. Smolka., Gry znaczeń, „Nowe Książki” 1996, nr 10; M. Dąbrowski, Literatura polska 1945-1995. Główne zjawiska, Warszawa 1997; A. Komorowski, Wyścig na dochodzenie, „Twórczość” 1997, nr 12; E. Nawoj, Mitorodne Atlantydy, „Nowe Książki” 1998, nr 2; Polnisches Institut Leipzig, Programm, Leipzig 1998; L. Szaruga, Na Berlin, Pogranicza 1998, nr 2, s. 4-11; J. Sikora, Młodopolska genealogia współczesności, „Odra” 1999, nr 1; L. Szruga, Podróż mojego życia, „Pogranicza” 1999 nr 1/2 s. 78-86; Zbiory prasowe, Archiwum Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Warszawa 1999 r.; Telewizja Polska S.A., Dział Dokumentacji Prasowej; Archiwum prasowe DP-I Darmstadt. L. Szaruga, Warszawa, kwiecień 2000 r.


Fragment [w]: Walka o godność...Wrocław 1993, s. 291
  Powstanie „Solidarności” stało się tez katalizatorem przyspieszającym przemiany w środowiskach twórczych i naukowych, a także w PZPR i podległych partii i w sieci środków masowego przekazu. Mamy do czynienia ze zdynamizowaniem życia artystycznego i twórczego w tym sensie, że w działalności poszczególnych związków na plan pierwszy wysuwa się zespół problemów związanych z ich funkcją kulturotwórczą. Symbolicznym wyrazem tego procesu jest wybór na przewodniczącego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Stefana Bratkowskiego, publicysty i eseisty od lat walczącego o społeczną wiarygodność środków masowego przekazu, animatora półlegalnego w okresie przed sierpniowym Konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość”, człowieka bezkompromisowego, wiernego podstawowym wartościom, a jednocześnie z uporem zmierzającego do otwartego dialogu władzy ze społeczeństwem. Powstaje też Komitet Porozumiewawczy Stowarzyszeń Naukowych i Twórczych, koordynujący prace poszczególnych środowisk zmierzający do demokratyzacji kultury, uspołecznienia jej struktur i poprawy jej sytuacji materialnej.