„Wierszobranie” – tomik polskiej diaspory w Niemczech

Integracji środowisk twórczych związanych z polską diasporą w Niemczech oraz popularyzacji ich twórczości sprzyja wydany w 2010 r. tomik „Wierszobranie”. Publikacji zbioru podjęli się prof. Maria Kalczyńska i Leonard Paszek ze Stowarzyszenia Ochrony Poloników Niemieckich (SOPN) w Dębiu koło Opola. Pomysł ten zrealizowali dzięki pomocy redakcji dwutygodnika „Samo Życie” z Dortmundu, na łamach którego od 1,5 roku pojawia się rubryka poetycka, redagowana przez L. Paszka.
To właśnie od niej zaczerpnięto tytuł tomiku i pomysł na jego szatę edytorsko-graficzną.

Dział literacki pozwolił na przybliżenie czytelnikom czasopisma wielu twórców o polskich korzeniach, którzy postanowili na stałe zamieszkać w Niemczech. Aż 25 nazwisk, promowanych wcześniej w „Samym Życiu”, pojawiło się również w zbiorze poetyckim przygotowanym przez SOPN. Warto tutaj wspomnieć o Alicji Rybałko (Münster) – pochodzącej z Wilna poetce i pisarce, Renacie Boji (Wiesbaden) – spikerce radiowej, Izabelli Degen (Frankfurt nad Menem) – literatce i malarce, Halinie Krüsch-Czopowik (Albstadt) – autorce książek dla dzieci, Joannie Dudzie-Murowski (Oberhausen) – organizatorce Polonijnych Zlotów Poetów i Miłośników Poezji, Irenie Żejmo (Krefeld) – nauczycielce i poetce oraz Arturze Aleksandrze Wojtczaku (Dortmund), Stefanie Tyczynie (Tuttlingen) i Zbigniewie Budku (Bonn), którego debiutancki tomik „Repetytorium z historii” ukazał się w 2008 r.

Nie wszyscy autorzy „Wierszobrania” zajmują się literaturą w swoim życiu zawodowym, ponieważ pracują w szkołach, ośrodkach pomocy społecznej, domach spokojnej starości… Zatem wielu z nich traktuje swoją twórczość jako formę odskoczni od codziennych zajęć i trosk, co sprawia, że jest ona autentyczna. Jak przekonuje M. Kalczyńska – redaktor literacki tomiku – jest on […] panoramą zwierzeń tych, którzy pozostają z dala od Polski. Pomimo, że wybrali inny świat, to ich krajobrazy słów pozostały jakże często przy rodzinnych opłotkach. W ich piórach gości to co polskie, to co najbliższe sercu. Można tutaj przytoczyć takie wiersze jak: „Moja Ojczyzna” G. Guderskiej, „My dwuadresowi” J. Dudy-Murowski, „Moja droga krzyżowa” K. Budka, „Emigracja” A. Fuchsa, czy „Polska Mowa” H. Krüsch-Czopowik.

Warto dodać, że tematyka większości utworów nie dotyczy bezpośrednio emigracji, bo pojawiają się w nich motywy związane z codziennym życiem, przemijaniem i uczuciami. Są to wątki uniwersalne, aktualne bez względu na miejsce i czas, dzięki czemu – ten adresowany do polskiej diaspory w Niemczech tomik – może być także ciekawą lekturą dla czytelników krajowych. Zainteresuje zwłaszcza Dolno-
i Górnoślązaków, gdyż znaczna część autorów „Wierszobrania” ma śląskie korzenie, czego dowodzą dołączone do wierszy biogramy. Łamy publikacji zdobią natomiast zdjęcia Roberta Widery i Mileny Kalczyńskiej oraz prace Lucyny Bystrońskiej – ilustracje z aniołami, które są dobrymi duchami tego zbioru.

ANNA MARCOL

Wierszobranie: słowa wypuszczone na wolność: wybór wierszy poetów na emigracji / pod red. Marii Kalczyńskiej
i Leonarda Paszka. Katowice: Drukarnia Archidiecezjalna, 2010.